ลวดทิ่มกระพุ้งแก้มระหว่างจัดฟัน เจ็บแผลไม่หาย ต้องแก้ด้วย 5 วิธีนี้

อาการเจ็บปวดที่กวนใจคนจัดฟันมากที่สุด คงหนีไม่พ้นปัญหาลวดทิ่มกระพุ้งแก้ม ที่สร้างความทรมานจนไม่อยากขยับปากพูดหรือเคี้ยวอาหาร บางคนปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นแผลร้อนในขนาดใหญ่ที่เจ็บแสบเรื้อรัง วันนี้ Veranda Dental Clinic จะมาไขข้อข้องใจว่าทำไมปลายลวดถึงชอบโผล่ออกมาทิ่มปาก พร้อมแจก 5 ทริกเด็ดในการแก้ปัญหาเบื้องต้นด้วยตัวเองแบบง่าย ๆ ที่จะช่วยกู้คืนความสบายในช่องปากให้กลับมาอีกครั้ง ก่อนที่จะต้องเข้าไปพบทันตแพทย์

ทำไมจัดฟันแล้วถึงมีปัญหาลวดทิ่มกระพุ้งแก้ม?

ปัญหาลวดยื่นออกมาแทงเนื้อเยื่อในช่องปาก ไม่ได้แปลว่าทันตแพทย์ตัดลวดมาให้ยาวเกินไปเสมอไป แต่มักเกิดจากกลไกการเคลื่อนตัวของฟันและพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน ดังนี้

ฟันเคลื่อนตัวเข้าที่จนปลายลวดยื่นยาวขึ้น

เป้าหมายหลักของการจัดฟันคือการดึงฟันที่ห่างหรือซ้อนเกให้เคลื่อนมาเรียงชิดติดกัน เมื่อฟันเริ่มขยับเข้าที่และใช้พื้นที่ในช่องปากน้อยลง ลวดจัดฟันที่มีความยาวเท่าเดิมจึงมักจะเหลือและยื่นทะลุส่วนปลายสุดของแบร็กเก็ตซี่ในสุดออกมา ทำให้ปลายลวดไปเสียดสีกับกระพุ้งแก้ม ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่ดีว่าฟันกำลังเคลื่อนตัวไปตามแผนการรักษา

การรับประทานอาหารแข็งจนเครื่องมือจัดฟันหลุดหรือหลวม

พฤติกรรมการเคี้ยวอาหารที่แข็ง กรอบ หรือเหนียวจัด มักจะสร้างแรงกระแทกให้กับเครื่องมือ โดยเฉพาะผู้ที่จัดฟันโลหะซึ่งมีทั้งลวดและยางรัด หากเคี้ยวของแข็งจนแบร็กเก็ตหลุด ลวดที่เคยถูกล็อกไว้จะดีดตัวหรือบิดงอออกจากตำแหน่งเดิม กลายเป็นปลายแหลมที่พร้อมจะบาดเหงือกและกระพุ้งแก้มได้ตลอดเวลา

ปัญหาและอาการที่พบเมื่อลวดจัดฟันบาดช่องปาก

การปล่อยให้ลวดทิ่มปากไปเรื่อย ๆ โดยไม่หาวิธีป้องกันหรือแก้ไข อาจนำไปสู่ปัญหาที่สร้างความรำคาญใจและกระทบต่อสุขภาพช่องปากมากกว่าที่คิด

เกิดแผลร้อนในหรือรอยถลอกที่กระพุ้งแก้มและเหงือก

การเสียดสีซ้ำ ๆ ในจุดเดิมเวลากลืนน้ำลาย พูด หรือเคี้ยวอาหาร จะทำให้เนื้อเยื่ออ่อนในช่องปากเกิดรอยถลอก และพัฒนาไปเป็นแผลร้อนในหรือแผลอักเสบที่มีลักษณะบวมแดง เจ็บแสบอย่างรุนแรงเมื่อสัมผัสกับอาหารรสจัดหรือน้ำลาย

อาการรุนแรงระดับไหนที่ควรรีบกลับมาพบทันตแพทย์

หากแผลมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ มีเลือดออกไม่หยุด มีหนองบริเวณแผล หรือรู้สึกปวดบวมจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ควรรีบกลับมาพบทันตแพทย์ทันที โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นการจัดฟันเคสยาก ซึ่งมีการใช้เครื่องมือเสริมหรือลวดที่มีความซับซ้อนสูง การปล่อยให้เครื่องมือหลุดหรือทิ่มปากนานๆ อาจทำให้แผนการเคลื่อนฟันผิดเพี้ยนไปได้

5 วิธีแก้ปัญหาลวดทิ่มกระพุ้งแก้มเบื้องต้นด้วยตัวเอง

หากยังไม่สะดวกเดินทางไปคลินิก สามารถใช้วิธีเหล่านี้เพื่อปฐมพยาบาลและบรรเทาอาการเจ็บปวดด้วยตัวเองที่บ้านก่อนได้

1. ใช้ขี้ผึ้งจัดฟันแปะทับปลายลวดที่แหลมคม

นี่คือไอเทมกู้ชีพที่คนจัดฟันทุกคนควรมีติดตัว วิธีใช้คือให้บ้วนปากและเช็ดบริเวณปลายลวดที่ทิ่มให้แห้งสนิทที่สุด (หากลวดเปียกน้ำลาย ขี้ผึ้งจะไม่เกาะ) จากนั้นปั้นขี้ผึ้งจัดฟันขนาดเท่าเม็ดถั่วเขียวให้เป็นก้อนกลม แล้วกดแปะทับลงไปที่ปลายลวดหรือแบร็กเก็ตตัวที่สร้างปัญหา ขี้ผึ้งจะทำหน้าที่เป็นเบาะนุ่ม ๆ กันไม่ให้เหล็กบาดแก้ม

2. กลั้วปากด้วยน้ำเกลืออุ่นเพื่อทำความสะอาดและดูแลแผล

ใช้น้ำเกลือทางการแพทย์ (Normal Saline Solution: NSS) หรือนำเกลือป่นประมาณ 1 ช้อนชา ผสมกับน้ำอุ่น 1 แก้ว แล้วนำมากลั้วปากประมาณ 30-60 วินาที ฤทธิ์ของน้ำเกลือจะช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ทำความสะอาดแผลที่เกิดจากลวดบาด และช่วยลดอาการเหงือกบวมอักเสบได้เป็นอย่างดี สามารถทำซ้ำได้วันละ 3-4 ครั้ง

3. ดื่มน้ำเย็นหรืออมน้ำแข็งเพื่อบรรเทาอาการระคายเคือง

ความเย็นจะช่วยให้เส้นเลือดหดตัวและลดการส่งสัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง การจิบน้ำเย็นจัด หรือการอมก้อนน้ำแข็งเล็กๆ ปล่อยให้ละลายช้าๆ ในบริเวณที่รู้สึกปวด จะช่วยให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นรู้สึกชาและลดอาการระคายเคืองลงได้ชั่วคราว

4. ใช้ยาทาแผลในช่องปากเพื่อลดอาการเจ็บปวด

สามารถหาซื้อเจลหรือยาทาแผลร้อนในตามร้านขายยาทั่วไปมาใช้ทาบริเวณที่เป็นแผล โดยใช้ก้านสำลีสะอาดแตะที่ตัวยา แล้วทาลงบนแผลอย่างเบามือ ตัวยาจะช่วยเคลือบแผล ป้องกันการสัมผัสกับน้ำลายและอาหาร พร้อมทั้งมีฤทธิ์บรรเทาอาการปวดและช่วยให้แผลสมานตัวได้ไวขึ้น

5. ปรับพฤติกรรมการกิน หลีกเลี่ยงอาหารแข็งและรสจัด

ในช่วงที่ช่องปากมีแผล ควรเปลี่ยนมาทานอาหารอ่อน ๆ ที่ไม่ต้องออกแรงเคี้ยวเยอะ เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม หรือซุป และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด หรืออาหารที่มีความแข็งและกรอบ เพราะจะยิ่งไปเสียดสีและทำให้แผลอักเสบหนักกว่าเดิม

ข้อควรระวังและสิ่งที่ห้ามทำเมื่อลวดจัดฟันทิ่มปาก

นอกจากวิธีแก้ปัญหาแล้ว ยังมีข้อห้ามสำคัญที่คนจัดฟันต้องพึงระวัง เพื่อไม่ให้สถานการณ์ลวดทิ่มปากเลวร้ายลงไปกว่าเดิม

ห้ามใช้คีมหรือกรรไกรตัดลวดจัดฟันด้วยตัวเองเด็ดขาด

หลายคนรำคาญจนพยายามใช้กรรไกรตัดเล็บหรือคีมมาตัดปลายลวดเอง ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่อันตรายมาก เพราะเศษลวดอาจกระเด็นหลุดลงคอ หรือน้ำหนักมือที่ผิดพลาดอาจทำให้ลวดทั้งเส้นบิดงอ ส่งผลให้ฟันเคลื่อนที่ผิดทิศทาง และอาจทำให้เครื่องมือตัวอื่นๆ หลุดตามมาได้

หลีกเลี่ยงการใช้ลิ้นดุนหรือเขี่ยบริเวณที่ลวดทิ่ม

เมื่อรู้สึกรำคาญ ร่างกายมักจะตอบสนองด้วยการเอาลิ้นไปเขี่ยหรือดุนบริเวณที่ผิดปกติโดยอัตโนมัติ ซึ่งจะยิ่งทำให้ลิ้นโดนลวดบาดจนเป็นแผลเพิ่มขึ้นอีกจุด และการดุนบ่อย ๆ อาจทำให้ขี้ผึ้งที่แปะไว้หลุดออกได้ง่ายขึ้น

แก้ปัญหาลวดจัดฟันทิ่มแก้ม ปรึกษา Veranda Dental Clinic

หากลองใช้ขี้ผึ้งจัดฟันแปะแล้วหลุดบ่อย หรือปลายลวดยาวเกินไปจนสร้างความเจ็บปวด ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ให้ทนทรมาน การกลับเข้ามาพบทันตแพทย์เพื่อตัดปลายลวดส่วนเกินออก คือวิธีแก้ปัญหาที่ตรงจุดและปลอดภัย ที่ Veranda Dental Clinic เรามีเครื่องมือเฉพาะทางที่สามารถตัดซ่อนปลายลวดได้อย่างเรียบเนียน ไม่ทิ้งความคมไว้ทำร้ายกระพุ้งแก้มอีกต่อไป

สำหรับใครที่รู้สึกว่าไลฟ์สไตล์ตัวเองไม่เหมาะกับการต้องมาคอยกังวลเรื่องลวดทิ่มปาก ทางคลินิกยังมีทางเลือกอื่น ๆ ที่ตอบโจทย์ความสะดวกสบาย เช่น การจัดฟันดามอน ที่ออกแบบแบร็กเก็ตให้มีความโค้งมน นุ่มนวล ลดการเสียดสีได้ดีเยี่ยม หรือหากไม่อยากมีเหล็กในปากเลย การเลือกจัดฟันใส ก็เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมที่ถอดเข้าออกได้ ไร้เหล็ก ไร้ลวด หมดกังวลเรื่องปัญหาเครื่องมือบาดปากไปได้อย่างสิ้นเชิง

สรุป จัดการปัญหาลวดจัดฟันทิ่มกระพุ้งแก้มอย่างถูกวิธี

ปัญหาลวดจัดฟันทิ่มกระพุ้งแก้มเป็นเรื่องปกติที่พบได้ในกระบวนการเคลื่อนฟัน การรับมืออย่างถูกวิธีด้วยการใช้ขี้ผึ้งจัดฟัน และการรักษาความสะอาดของแผล จะช่วยให้ผ่านช่วงเวลานี้ไปได้โดยไม่ทรมาน แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือห้ามดัดแปลงหรือตัดเครื่องมือด้วยตัวเองเด็ดขาด หากมีปัญหาเครื่องมือหลุด ลวดแทงปาก หรือต้องการประเมินสภาพช่องปาก สามารถติดต่อสอบถามและนัดหมายเข้ามาให้ทันตแพทย์ดูแลได้ที่ Line OA : @verandadental เบอร์โทรศัพท์ 081-557-7057 และเฟซบุ๊กเพจ “Veranda Dental Clinic จัดฟัน ดาม่อน ผ่าตัดขากรรไกร” ทีมงานพร้อมให้คำปรึกษาและแก้ไขปัญหาอย่างรวดเร็ว

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) ปัญหาลวดทิ่มกระพุ้งแก้ม

เผลอกลืนขี้ผึ้งจัดฟันเข้าไปในร่างกาย จะเป็นอันตรายไหม?

ไม่เป็นอันตราย ขี้ผึ้งจัดฟันผลิตจากวัสดุทางการแพทย์ที่ปลอดภัยต่อร่างกาย หากเผลอกลืนเข้าไปชิ้นเล็ก ๆ ร่างกายสามารถขับถ่ายออกมาได้เองตามกลไกธรรมชาติ

ลวดจัดฟันทิ่มแก้มจนเลือดออก ควรรับมือเบื้องต้นอย่างไร?

ให้บ้วนปากด้วยน้ำเย็นหรือน้ำเกลืออุ่น ๆ เพื่อล้างเลือดและทำความสะอาดแผล จากนั้นเช็ดบริเวณปลายลวดให้แห้งและแปะขี้ผึ้งจัดฟันทับลงไป หากเลือดไหลไม่หยุดหรือแผลลึก ควรรีบไปพบทันตแพทย์ทันที

แผลร้อนในจากลวดจัดฟันบาด ใช้เวลากี่วันถึงจะดีขึ้น?

โดยปกติหากใช้ขี้ผึ้งจัดฟันแปะทับเพื่อลดการเสียดสี ควบคู่กับการทายาแก้แผลในปาก แผลจะค่อย ๆ สมานตัวและดีขึ้นภายใน 3-7 วัน แต่หากไม่ปิดปลายลวดที่ทิ่ม แผลก็อาจจะเรื้อรังและไม่หายสักที

หากขี้ผึ้งจัดฟันหมด สามารถใช้วัสดุอื่นแปะแทนชั่วคราวได้หรือไม่?

ในกรณีฉุกเฉิน สามารถใช้สำลีก้อนเล็ก ๆ ชุบน้ำสะอาดให้พอหมาด แล้วนำมาคั่นระหว่างปลายลวดกับกระพุ้งแก้มเพื่อลดการเสียดสีชั่วคราวได้ แต่ควรระวังการหลุดกลืน และควรรีบเข้ามาหาทันตแพทย์เพื่อตัดลวดโดยเร็วที่สุด